Zamanda geriye doğru yolculuk yapmanın en kısa yolu tarih okumaktır

 

 

Ay Tengride Kut Bulmış Alp Bilge Kağan kimdir?

“Ay Tengride Kut Bulmış Alp Külük Bilge Kağan 808 senesinde ölünce yerine Ay Tengride Kut Bulmış Alp Bilge Kağan (Ay Tanrıda saadet bulmuş, kahraman Bilge Kağan) geçmiştir.

Bu kağanın diğer Uygur kağanlarına nazaran önemi, Karabalgasun yazıtını kendi adına yazdırmış olmasıdır. Bu dönem Uygurları’nın ve bilhassa kağanlarının faaliyetlerini en az Çin kaynakları kadar bu yazıttan öğreniyoruz.

Karabalgasun yazıtı, Türkçe, Çince ve Sogdca olarak yazılmıştır. Bütün dillerdeki metinler ne yazık ki şimdiye kadar sağlıklı bir şekilde Türkçe’ye kazandırılamamıştır.

Ay Tengride Kut Bulmış Alp Bilge Kağan’ın önemli siyasi faaliyeti yoktur. Kendinden önceki kağanlar gibi Maniheizm’in yayılması için fazla bir gayret göstermemiştir.

Bu kağan da Çin İmparatorundan bir prenses istemiş ve şimdiye kadar olduğu gibi, bu prensesin de Uygur ülkesine gitmesi çok masraflı olduğundan imparator bu evliliğe razı olmamıştır. Bu sırada Uygurlar’dan Çin’e gelmiş olan 8 Mani rahibinden  bu mesele için aracılık yapması istenmiştir. Bu Mani rahipleri aracılığıyla Uygur kağanı bu isteğinden vazgeçmiştir.”

(Prof. Özkan İzgi, Çin Elçisi Wang Yen-Te’nin Uygur Seyahatnamesi, S.23)