Zamanda geriye doğru yolculuk yapmanın en kısa yolu tarih okumaktır

 

 

Hazarlar çok iyi tüccarlardır...

“Hazarlar 1. yüzyılda İdil-Çulman boylarında  yaşayıp, sonra İdil, Yayık, Don ve Kuban’dan ibaret dört büyük nehrin havzasına sahip olarak, bağımsız devlet kurmuşlar.

Bu devlet o devrin en büyük ticaret yollarının kavşağını elinde bulunduruyordu. İran, Bizans, Suriye, Irak, Türksitan, Çin ve İskandinavya ülkelerinin malları Hazar ülkesi üzerinden geçerdi.

İşte bu uygun coğrafi ortam Hazar Devleti’nin gelişmesinde büyük bir rol oynamıştır. Böylece Hazarlar, diğer Türk kavimleri arasında çok erken bir dönemde yerleşik veya yarı yerleşik yaşama geçmişler, ticarette de ilerlemişlerdir.

Bu sebeple Hazar ülkesinde başta İtil Nehri olmak üzere birkaç büyük ticaret merkezi meydana gelmiştir. Kuzey Kafkasya’daki Semender ve Derbend; Yayık Nehri boyundaki Saksin; Kuban Nehri boyundaki Tamatarhan; Don Nehri boyundaki Sarkel (Ak şehir) denilen şehirleri. Bunlardan Derbend ile Sarkel ülkenin savunma kalesi rolünü oynamıştır.

(Yaşlı Tarihin Yankısı, İklil Kurban, S.40)