Zamanda geriye doğru yolculuk yapmanın en kısa yolu tarih okumaktır

 

Karagan Usup Fıkraları

Karağan Usup fıkralarına ulaşmak için soldaki Fıkralar düğmesine tıklayabilirsiniz

 

Azerbaycan’ın Nasrettin Hocası: Karagan Usup

 

Karağan Usup, Daşkesen İlçesi’nin Kabaktepe kasabasına bağlı Tapan Köyü’nde 1886 yılında doğar. Asıl adı Yusuf olup, halk arasında Usup denmektedir.

Hem fiziki yönden iri yarı, hem de yeri geldiğinde her pahasına olursa olsun lafını esirgemediği için, Karağan lakabı ona yöre halkı tarafından verilmiş ve bu adla tanınmıştır.

Kelimenin patavatsız anlamı da vardır. Fazla tahsili yoktur. İri yarı, güçlü kuvvetli olduğu için, orman idaresinde bekçi sıfatıyla çalıştırılır. On beş çocuk babasıdır. Doğduğu köyde 1958’de vefat eder.

Saza, söze meraklı olduğundan çağdaşı Âşık Esed, Âşık İslam, Âşık Beski gibi âşıkların meclislerine zaman zaman iştirak edermiş. Saz çalmasını bilir ve en çok Dilgamı, Ruhanî, Başsarıtel gibi makamları/havaları çok severmiş.

Tabiat âşığı bu latife ustası görevi gereği hem bölgeyi hem de bölge insanını çok iyi tanırmış. Tabiatıyla bölge halkı da onu çok yi tanır ve meclislerinde baş köşeyi bu hazırcevap “el ağsakkalına” ayırırmış.

 Karağan Usup, bu gibi dem meclislerinde halka sadece kendi latifelerini değil, başta Nasrettin Hoca olmak üzere, Bameze Musa ve Unnu Ağca gibi fıkra ustalarının latifelerini de anlatırmış.

Onun özellikle rejimi cesaretle tenkit ettiği latifelerinde kolhoz müdürü olan kardeşi Hamid’in de payı vardır. Ancak, yine de özellikle çizmeyi aşarken zaman zaman dikkatinin çekildiği de bir gerçek. Elimizde Karağan Usub’a ait seksen civarında latife bulunmaktadır. Ancak, araştırmalarımız devam etmektedir.

Bunlardan “Seni Yandıran Baldır”, “Tekce Seni Yandırmasın”, “Kazanınız Varsa”, “Erik Bülbülü”, “Sen Ondan (eşek) Ola Ola”, adıyla bilinen latifelerin benzerlerine Anadolu’da rastlanmaktadır. Onun, bizzat damgasını vurduğu mesleği ve sistemi, yöneticileri nezih bir üslûpla yerdiği latifelerdir...”

(Zeynelâbidîn Makas, Azerbaycan’ın Nasrettin Hocası: Karağan Usup, İpek Yolu Uluslar arası Halk Edebiyatı Sempozyumu Bildirileri)