Zamanda geriye doğru yolculuk yapmanın en kısa yolu tarih okumaktır

 

 

Toprağı kazma töreni

"Zerdüşt dinine göre, toprak, ateş ve su kutsaldır. Toprağın ve dünyanın, çürüyen etle teması sonucu oluşacak kirliliği yok etmek amacıyla, ölülerin toprağa gömülmesi, yakılması, denize ya da nehre atılması kesin bir şekilde yasaklanmıştır. Yüzyıllarca dayanabilmeleri için, sessizlik kuleleri en sert ve en iyi malzemelerle yapılır. Kulenin inşaatına, yapılış süresi boyunca değişik zamanlarda icra edilen dini törenler rehberlik eder. Bu törenler üç aşamalıdır.

A- Toprağı kazma töreni: Kule için seçilen yerin tam ortasında, bir din adamı Pavi için bir yeri işaretler. Orada, ölülerin, Ahura Mazda'nın Spenta Armaiti'nin, Ardafrawaş'ın (tüm ayrılan ruhlar) Haft Amahraspandaların (yedi baş melek) ruhlarına rehberlik eden Sroş'un onuruna Baj törenleri icra ederler. Dua ve tören bittikten sonra din adamı kule için ayrılan yerin bir bölümünü elleriyle kazar.

B- Tana ya da Tesisi Kurma Töreni : Birkaç gün sonra, kule için ayrılan yerin tümü, işçiler tarafından kazıldığı zaman, iki din adamı, kulenin kurulabilmesi için sabahleyin Tana Töreni icra eder. Törene bu isim verilir, çünkü, kulenin yapımı için belirlenen yerin çevresini işaretleyen çizgiye Tana denir. 101 ip tek bir kalın ip olarak örülür. Bu ip dairenin çevresini üç kez dönmeye yetecek kadar uzun olmalıdır. İp, daha önceleri yıkanmış, arınmış ve kurumuş anlamına gelen Pav'dan yapılırmış. Din adamları, değişik büyüklükteki 301 çiviyi kazılmış olan toprağa çakar. Sroş Baj duasını, Aşahe'ye kadar okuduktan sonra, her bir çiviyi sabitlerken Yatha Ahu Vairyo duasını okurlar. Bu çiviler, kulenin yapımında düşünülen yeraltı kanal ve kuyularını gösterecek şşekilde değişik yönlerde yerleştirilirler. Sonra iple bu çivilerin etrafından geçirilerek kulenin zemini ve değişik bölümleri işaretlenir.

C- Takdis Töreni : Takdis Töreni 4 gün sürer. Kule etrafı çevrildikte sonra merkezindeki kuyuda Bhandar denilen iki din adamı, üç gün boyunca Havan Geh'teki Yasna törenlerini, geceleri de Uşahin Geh'teki Vendidad törenlerini icra ederler.  Bu törenler, ölümden sonraki 3 gün ve 3 gece boyunca ölülerin ruhlarına rehberlik eden melek Sroş onuruna yapılır.  4.günün sabahında, yani kulenin açılış gününde, Ahura Mazda'nın onuruna bir Yasna töreni yapılır. Sonra kulenin ölülerin üzerine yatırılacağı bölümünde, Ahura Mazda'nın, ayrılan ruhların ve Sroş'un onuruna Baj ve Afrinagan törenleri yapılır. Tanıklık yapmak üzere toplanmış olan insanların katılımıyla ve Caşan olarak bilinen Afrinagan töreninde, kulenin inşaatı için harcanan paraları veren kişinin adı açıklanır ve Tanrının onu takdis etmesi için dua edilir. Tören bittiğinde, Zerdüştiler, kuleyi görmek için toplanıp kuleye gider.  Oradaki kuyuya, kulenin masraflarına katkıda bulunmak amacıyla altın, gümüş ya a bakır paralar atarlar. Bazı insanlar da yüzük, bilezik gibi ziynet eşyalarını atar. Eğer kule bütün topluluk ya da encümen tarafından inşa edilmişse, kuyuya atılan paralar ve ziynet eşyaları toplanarak kule inşaatı için kullanılır. Eğer bir hayırsever tarafından yapılmışsa, bu paralar toplanarak kulenin yetkili din adamına verilir.

Kuleden döndükten sonra aile bireyleri hemen banyo yayar. Evin içinde cesedin bulunduğu odaya yerleştirilen ateş, 3 gün boyunca yanık tutulur. Güzel kokulu sandal ağacı ve tütsüler sürekli ateşin üzerine atılır. Bu oda bir süre için kullanılmaz ve kimse girmez. Eğer kış mevsiminde ise o odaya 10 gün boyunca kimsenin girmesine izin verilmez, çürümenin daha hızlı olduğu yaz aylarında ise 30 gün boyunca kimse o odaya girmez. Bu süre zarfında bu odanın yakınında bir kandil yakılır. Su dolu küçük bir kaba taze çiçekler konur, her sabah ve her akşam bu çiçekler değiştirilir. Bu süre sonunda oda iyice yıkanır. Ölümden sonra ölünün ailesi ve arkadaşları 3 gün boyunca kesinlikle et yemez. Sebze ve balıktan oluşan Pehrizi denilen perhiz yiyeceklerinden yerler. Perhiz, yas tutmanın bir ifadesidir.  Bazı bölgelerde ölünün bir süre kaldığı evde hiç yemek pişirilmez. Aile bireyleri için yakın akrabalar sürekli yemek yapıp getirir."

(Ateşe Tapmayanlar: Zerdüştiler, Sami Solmaz)