Zamanda geriye doğru yolculuk yapmanın en kısa yolu tarih okumaktır

 

 

DADİ DO K`AMAROTİ

HALA VE KAMAROT

Osmanik nanamuşi k`aravişa kamiqonu, güvertas ar kinais keloxunu do k`itxu.
(Osman annesini vapura bindirip güvertede bir kenarda oturttu ve sordu)
- Nana ginonna bileti kegiç`opa do raxat`i idi.
(Ana, istersen bilet alayım da rahat git.)
- Çkva mutu! Akolen Rizinişakis ar mt`k`o gzaşeni bileti muç`o yiç`opet`u.
(Daha da ne! Buradan Rize'ye kadar bir karış yol için bilet nasıl alınırmış.)
- Sin giçkin.A3`i k`aravi kamuisels.Rizinis İsmaili komegargen.İris selami du3`vi.
(Sen bilirsin. Şimdi vapur hareket eder. Rize'de İsmail seni karşılar. Herkese selam söyle.)
Osmani kagamaxtu do k`aravi kamuiseluşk`ule k`amaroti moxtu do dadis tis kogödgitu.
(Osman dışarıya çıkıp vapur hareket ettikten sonra kamarot gelip halanın başına dikildi.)
- Teyze bilet!
Dadik k`ap`ula konuktu do p`iştimalis komeşant`k`obu.
(Hala sırtını döndü ve peştemalın içinde saklandı.)
K`amarotik xolo noqonu.
(Kamarot yine devam etti.)
- Teyze, senin biletin?
- Ne beleti! Belet melet yoktur.
K`amarotik konuxesap`u.
(Kamarot hesapladı.)
- Teyze biletin yoksa yüz yirmi beş kuruş vereceksin.
- K`uruş muruş da yoktur. Hem man tukulotti varmiçkin.
(Hem ben Türkçe de bilmiyorum.)
- Para vermeden olmaz. Benim görevim budur.
Entepe eşopeten iç`k`omet`esşi güvertas naxen nadgin oxorca kimoli bere bari iri xolo komoxtes do dadis kogvabğes. Dadi xoloti ikaçen.
(Onlar öylece birbirlerini yerlerken güvertede bulunan kadın erkek çoluk çocuk hepsi birden gelip halayı sardılar. Hala yine direniyor.)
- Para mara yoktur.Hem man amus gepxedina para meçamuşeni mi gepxedi!
(Hem ben buna bindiysem, para vermek için mi bindim!)
- Bak teyze,bu bir mazeret değil.
Dadik nailudgin oxorcas xes kogo3`vak`idu.
(Hala yanında duran kadının koluna asıldı.)
- Amuk mu zop`ons! Ar mt`k`o gzaşeni para igoreni. Sinti mutu du3`vi mu iqven.
(Bu ne diyor! Bir karış yol için para istenir mi. Sen de bir şey söyle ne olur!)
Oxorcak k`amarotis oxre3`u.
(Kadın kamarota yalvardı.)
- K`oçi beyi! Habunun beleti da parasi da yoktur. Ne olur, bu sefer mogu3`umer. (Alma.)
K`amaroti dişumu.
(Kamarot kızdı.)
- Bileti de parası da yoksa vapura binemez.
- Eyi ha! Ne bağiriisin! Görmeimisin, parasi yok işte.
Dadik oxorcas noqonu.
(Hala kadına ekledi.)
- Hem vaporis ben mi bindum. Beni Osmani çkimik bindurdi. Eşo vareni! (Öyle değilmi!)
- Ne yani, ben bindirmedim herhalde.
- Hoo, şurimşine. Man zaten xvala (yalnız) binemem ki.
- Sen binemezsin de gökten mi indin?
- Kimm?.. Ben mi! Nasil olur. Ben melaiğemiyim ki gökten eneyim.
K`amarotik “Çattık be!” Ya meçu. (Diye söylendi.)
- Bu çuval kimin! Bu da senin mi teyze?
- Ne ç`uvali! Hem ben senun teyzen da değilim. Mutu otkvalu ginonna (Bir şey demek istersen) “Xava Dadi “ Desan da olur.
- Peki, peki bu çuval senin mi?
- Hee..Benum olmasine benum sayilur ise da sen niye sormak oldi!
- İyi de bunun bileti nerde?
- Nee!..Çkimi naren aldun do eya dogiskidui! (Benimkini aldın da o mu kaldı!)
- Bana bak! Ben senden henüz bir şey almadım. Sen de bir şey vermedin.Buraya kadar tamam mı teyze hanım!
- Aha,gene ne dedi! Dadi varatku do…(Hala diyemedi de..) Nagobğunanpek oz`i3inus kogöçkes.(Etrafındakiler gülmeye başladılar.)
- Hadi teyze,seninle uğraşamam,daha yapacak çok işim var.
- İşun çokse,git işune! Mogemodgi muç`o gestapo.(Gestapo gibi tepeme dikilme.)
- Teyze bu çuval için de 50 kuruş vereceksin.
- Heç da bişe vermem. Molalup coğori stei.(Havlama köpek gibi.)
K`amarotik çuvalis k`uçxeten nuntxu.
(Kamarot çuvalı ayağı ile dürttü.)
- Ne var bu çuvalda?
- Haa omi! O bişe değil. Çocuk oyincaği. Dağda gitti topladi.
- Yani kestane. Öyle değil mi?
- Ha oyle ha boyle ne fark`eder ki!
- Doğru ama 175 kuruş verince fark eder.
- Lali coğori lali!
(Havla köpek havla!)
- Hadi teyze konuşma kendi kendine. Toplam 175 kuruş ediyor,çuvalla beraber.
- Bana bak, koçi beyi. Eya ç`uvali varen t`urva ren. (O çuval değil torbadır.) Beki o da değil, kesedur kese.
- Teyze kesende bozuk yoksa ben bozarım.
- Amuk mu zop`ons! (Bu ne diyor!) Ma butuni para so bz`iri.
(Ben bütün parayı nereden buldum.)
K`amaroti xolo dişumu do xe do k`uçxepe onk`anus kogöçku.
(Kamarot yine kızdı ve kol ve bacaklarını sallamaya başladı.)
- Senin kocan nerde, o sana para vermedi mi?
- Hee…K`ocam nerde imiş. Nerde olacak, a3`i (şimdi) kemiği bilem k`almadi. Zaten saği olsa idi em lak`at`k`a stei nunk`u kaelogostikapt`u. (O sapan gibi ağzını yırtardı.)
- Yani kocan yok, öylemi?
- Amuk mu lalups! (Bu ne afkurıyor havlıyor!) K`ocam niye yoğimiş. K`ocam mezarda seni bekleyi.
- Ama yine de bileti alacaksın.
- Hee... Alacağım bekle! Madem alacağidum bunca k`onuşukluk ne oldi. Hepsi da boşe mi gitti!
- Hadi teyze,vapur gidiyor. Nerde ise yarı yola geldik. Unutma,vapurun da masrafı var. Siz bilet almazsanız o masraflar nerden çıkacak. Hem benim de daha yapacak bir sürü işim var.
- İşun varse git işune! Seni t`utan mi var.
K`amarotik ar lahavle komuizdu.
(kamarot bir lahavle çekti.)
- Hadi teyze,ver parayı da gideyim artık.
- Amuş (Bunun) masrafi benden çikai,oylemi?
- Tabii öyle, hele şükür anladın.
- Oni eyi dedun. Pekii, skani (senin) maaşi nerden gelii?
- Benim maaşım mı, tabii o da biletten geliyor.
- Bana bak k`oçi beyi! Benum sana extiyaç yoktur. Skani maaş içun verecek para da yoktur. Go3`agağenna (Alabilirsen) git da oğlumden al. İşte o kadar!
- Yani parayı oğlundan mı alayım. Peki o nerde?
- Nerde olacak tabi ki Xopada.
- Hopa’da mı? Yani ben şimdi parayı almak için Hopa’ya mı gideyim.
- Git, yada gitma. O senun bileceğun iş. Sen bilursin. Zor geliise gitma. Daha k`ai(İyi).Zaten mututi (Bir şey de) alamazsin.
- Ne yani,biz sizi bedava mı taşıyacağız!
- Haa... O mi? O zaman iş değişti. İşune gelmeise don papuri (Döndür vapuru) axtarma et! İşte ok`adar.
K`amarotik fesüphanallah ya meçu do ti golonk`anu. (Deyip kafasını salladı.)
- Bana bak! dadı mısın, tayze misin her ne isen… Bilet almadan bu vapurdan inemezsin. Taa İstanbul'a kadar gidersin. Dönüşte de bütün parayı ödetirim sana.
- Anlamadum. Vapori Rizinişa (Rize'ye) gelsun do ener miyim enmez miyim. Aha da habunlar şayit.
- Hadi teyze, ver şu parayı da gideyim artık. Yoksa bu çuvala el koyarım.
- Ne dedun, ne deduun! Hele bi dene. Em patlicani stei çxvindis (O patlıcan gibi burnuna) oyle bi koyarum ki… Sen beni ne sandun.A3`i (Şimdi) Osmani çkimi Osmanım) burda olsa idi, sin aşo galalet`ui! (sen böyle havlayabilir miydin.)
Entepes nagobğunan irik xolo k`amaroti nokaçes do nondaresşi emukti dadis kuxuşku do ekole naelaxen ar badis kogödgituşk`ule xolo xerepe onk`anus kogöçk`u. (Onları kuşatanların hepsi birden kamarotu sıkıştırıp darlatınca o da halayı bıraktı ve ötede bir kenarda oturmakta olan bir dedenin başına dikildikten sonra yine kollarını sallamaya başladı.)

12 Mayıs 1993
M. Yılmaz AVCI

www.hopam.com