Zamanda geriye doğru yolculuk yapmanın en kısa yolu tarih okumaktır

 

 

DADİ DO M AT`ORCİ
HALA VE MOTORCU

K`aravi daha Rizinişa varmoxtuşakis feluk`a do mat`orepe emus kogvabğes. (Vapur henüz Rizeye varmadan kayık ve motorlar onu kuşattılar.) Xava dadi ambariş nek`naşk`ele mişi3igu do en 3`oxleni mat`oris kodolo3xont`u. (Havva hala ambarın kapısından doğru sokuşup en öndeki motora atlayıverdi.)
Mundis mat`ori medgei ar mcveşi maunaşi kinaepes nagoloç`k`adun golaxunonepes oxorca do kimolepe kogolaxedes. (Kıçına motor takılı eski bir mavnanın kenarlarında çakılı duran oturacak yerlerde kadın ve erkekler oturdular.) Ç`uvali,k`alati do berepeti tude kodolobğunan. (Çuval,sepet ve çocuklar da içine yığıldılar.)
Zoğa ç`ita didi ren. (Deniz biraz büyüktür.) Mat`ori yulun gülün do nulun. (Motor inip çıkıp gidiyor.) Mundeşk`ule mat`orcik k`ap`ulas ç`uvali mok`idei dadi z`iruşi 3`oxle guişaşu,ok`uleti nucoxu. (Neden sonra motorcu sırtında çuvalla oturan halayı görünce önce şaşırdı,sonra da seslendi.)
- Uyy, Nenek`a! Hao çuvali ne taşursun sirtunda. Atsana haoni motorun i3ine!
Dadik nena varişiğu.
(Hala ses çıkarmadı.) Gverdi gzas mat`orcik xolo nucoxu.
(Yarı yolda motorcu yine seslendi.) Ula ana, atsana hao çuvali sirtundan!
- Boyle eyi.
- Yau oyle nasil eyi olur!
- Sen anlamaz, boyle eyi.
Dadik mteli gale i3`k`ers.(Hala hep dışarı bakıyor.)
Gverdi gzaşk`ule mat`orcik paraş ok`orobus kogöçk`u mara dadişa mextuşi konik`idu. (Yarıyoldan sonra motorcu paraları toplamaya başladı ama halaya gelince takıldı.)
- Nene, sen ha bu çuvala da 50 kuruş verecesun.
- Ne 50 k`uruşi! Çkimi 50 k`uruşi komekçi do (Benim 50 kuruşu verdim de bumi k`aldi!)
- Ula etma anacuğum. Elli saa, elli da bua. Hepisi eder yuz.
- Ne yuzmesi, ben bilmek yoktur.
- Hade teyze, uzatma da ver şu parayı… Ula biz da ekmek yiyeceğuz daa.
- Hee, ekmek yiyeceğimiş. Ne yersan ye. Skanda (Sana) ben mi bakmak oldi.)
- Eyi da her yolci boyle olurse işumuz iş yani.
Dadik mteli gale i3`k`ers. Muşeurot; “Gamağureli mututen vargamalu” yado nik`un`kulu. (Hala devamlı dışarıya bakarken,kendi kendine; “Ölesice bir türlü dışarıya çıkamadı” diye mırıldandı.)
- Para da para. Çkva mutu (Başka bir şey) bilmeisin.
K`ocaa k`aravis varmepçi do sin mot mekça. (Kocaa vapura vermedim de sana neden vereyim.)
- Nene 50 saa, 50 çuvala.
- Ne ç`uvali. Ç`uval senunmiki!
- Yau,çuval niye penum olsun. Ula pen senden taşima parasi isterum daa..
- T`aşima parasi hemi! Habu ç`uvali sen mi t`aşidun ben mi! Habu omuzlere bak hele!
- Ohooo.. Pak işte, haboylesi şinanay. Ula, çuvali sen taşidun da ya seni çim taşidi?
- Kim t`aşidi,ben t`aşidi. Habu millet şayit. Eşo vareni? (öyle değilmi?)
Gzamşinepek mutu vartkves mara oz`i3inus kogöçk`es. (Yolcular bir şey demediler ama gülmeye başladılar.)
Dadik xolo mat`orci noktinaps. (Hala yine yine motorcuyu oyalıyor.)
Skeleşa k`ai xeşa konanç`esşi dadis tolepe koguntanu mara mat`orciti mututen skeles varnodgitun. (İskeleye iyice yakalaşınca halanın gözleri parladı ama motorcu da birtürlü iskeleye rampa yapmıyor.)
- Hade nene,piraz çabuk ol daa!..
- Çabuği mabuği yoktur. Skele nerde? Aha sok`ala. (İşte burda!) Görmeimisin, zaten gelduk.
- Celduk, oyle mi!
Temek celduk ha.
Mat`orci uk`uniktu do mat`ori kogodginu. (Motorcu dönüp motoru durdurdu.)
Ar k`oçik majuranis k`itxu; (Bir adam diğerine sordu;)
- Epçi muren,mu iqu?
- (Hey! Ne var, ne oldu? )
- Mu iqven. Dgu dgu dguten yedgitu. Mangonu kododgitu.
- (Ne olacak. Dgu dgu dguyla yolu tuttu. Canı istedi durdu.)
Mat`orcik dadis duluquru. (Motorcu halaya bağırdı.)
- Hade pakalum,madem celduk in aşağı!
- Kim enecek! Bana mi deisin.Sin nosi oç`k`omiyi? (Sen aklını mı yedin?)
Gzamşinepek xolo oz`i3inus kogöç`k`es mara dadis cebes ak`repi duluxen. (Yolcular gülmeye başladılar ama halanın cebinde akrep var.)
- Hade ana, ver şu parayi da cidelum.
- Sen eşkiyami ne! Ç`uval nerde? Aha burda.Benum omuzde. Sen allahtan korkmaiyimi ne!
- Yau pir de paskun çikayi be! Ula nene, sen şimdi baa ne dedun. Çuval sende oylemi! Pak pakalum şimdi nerde!
Mat`orcik ç`uvalis nank`ap`u do muizdu. (Motorcu çuvalı kaptı ve çekti.)
Dadikti varuxuşku do ikaçuşi xes gu3`ustu do zoğas kodololu. (Hala da bırakmayıp direnince elinden kaydı ve denize düştü.)
Eşos toli me3`k`omilei ç`uvali zoğas ga`nt`onuşi,daditi mat`orcis kodolvabonu. (Öylece göz göre göre çuval denize batınca, hala da motorcuya musallat oldu.) Mat`orcik ti muşi moşletinuşeni emedeni mat`ori kamoselu do skeles konodginu. (Motorcu kendini kurtarmak için hemen motoru hareket ettirdi ve iskeleye yanaştı.) Skeles narenan koçepekti dadis xes ga`knes do eya gale kagamiqones. (İskelede bulunan adamlar da halanın kolundan tutup onu dışarıya çıkardılar.) Skeles naok`obğun k`oçepe dadis kogvabğes. (İskelede toplanan adamlar halayı sardılar.) 15 3`anei k`onai ar bere moxtu do dadis kodolvakit`uşk`ule emus k`itxu; (15 yaşlarında kadar bir çocuk geldi ve halayla kucaklaştıktan sonra ona sordu;)
- Dinana a mu xali giğun? (Büyükanne,bu ne halin var?)
- Mu xali miğun ,mat`orcis k`itxi! Ar ç`uvali ç`uburiti zoğas kodololu do mutu var. Ek`o kümeti kagondunu. (Ne halde olduğumu motorcuya sor! Bir çuval kestanede denize düşüp gitti. Onca küme de zayi oldu.)
- Zoğas dololuyi! Moott! (Denizemi düştü? Niyeee?)
- Mot iqven.Mat`orcis para varmepçişi ç`uvalis nank`ap`u.Manti xes kago3`amistu. (Niye olur. Motorcuya para vermeyince çuvalı kaptı. Benim de elimden kayıverdi.) İsmailik matorcis mendo3`k`edu. Nçala stei mustaconi, m3`ipui stei k`oçi z`iruşi koxvaşkurinu. (İsmail motorcuya baktı.Bıyıkları mısır sapı gibi gürgen gibi adamı görünce,içine korku düştü.)
- Dinana,mat`orcis para çkamu meçi! (Büyükanne,motorcuya para vermedin ya!) -Ondi varna…Çkva mutu! Man emus para varmekçap ya dovu3`vi mara muk varoxo3`onu. (Yok şey..Daha da neler! Ben ona para vermem dedim ama kendisi anlamadı.)
- Haa, eşo renşi dido k`ai. Sin emus para varmeçina ç`uvalisti do mat`orcisti mundis geçi! Afferun sana,ya u3`uşk`ule xes komişuxtu do mik`iles. (Haa,öyle ise çok iyi. Sen ona para vermediysen, çuvalın da motorcunun da vur kıçına! Aferin sana,dedikten sonra koluna girdi ve uzaklaştılar.)

12 Ağustos 1993
M. Yılmaz AVCI

www.hopam.com