Zamanda geriye doğru yolculuk yapmanın en kısa yolu tarih okumaktır

 

 

Çin ve Hindistan’a bağlanan ticaret yolları ve Lazika

“Lazika Kırallığı’nın yönetim ve etki alanı içindeki bölge, çok önemli bir geçiş noktasıydı. Çin ve Hindistan’a bağlanan ticaret yollarının Lazika topraklarından geçmesi, bu bölgeyi  gerek Bizans ve gerekse Persler için bir çekim alanı haline getiriyordu. Bizans İmparatorluğu’nun bölgedeki etkinliği, Pers İmparatorluğu’nu rahatsız ediyordu. Eğer Persler Lazika’yı ele geçirebilirlerse hem çok önemli bir stratejik bölgede etkin olabilecek ve hem de uzun dönemde Bizanslıları bölgeden atabileceklerdi.

Persler’in, Lazika’yı ele geçirmek istemelerinin bir diğer önemli nedeni de müttefik olarak gördükleri, Kafkas önlerindeki ve Doğu Avrupa’daki kavimleri, Lazika’yı bir üs olarak kullanarak Bizanslılar’a karşı savaşmaları için yönlendirmek istemeleriydi. Bu dönemde, Lazika yönetim alanında birçok kale ve sur inşa edilmiştir. Doğu sınırlarını Persler’e karşı korumak isteyen Bizanslılar, Lazika Kırallığı’nın siyasi ve iktisadi gücünü kısıtlama yoluna gitti.32

Persler, 2.Yezdigerd döneminde, büyük bir ordu ile saldırıp önce Ermenistan’ı sonra İberya’yı (Kartli=Gürcüstan) ele geçirdi. Persler’in amacı, bu bölgeleri kullanarak Lazika’yı ele geçirmek ve onları müttefik haline getirmekti. Aynı şekilde, Bizans için de, Lazika yönetim alanı, Persler’in yayılmacı politikalarına karşı önemli bir bölgeydi. Bizans İmparatorluğu’nun Lazika’nın gelirlerinden yüksek vergi alması, Bizans’a karşı olan hoşnutsuzluğun artmasına neden oldu.

Bizanslılar’ın uyguladığı baskıcı yöntemler, Lazika halkları arasında Bizans karşıtı eğilimlerin her geçen gün artmasına neden oldu. Bu eğilimlerin, Lazika’da güçlenmesi Persler için bulunmaz bir fırsattı. Ancak, Lazika Kıralı Gubaz, gerek Bizans ve gerekse Persler arasındaki çelişkilerden yararlanarak, dengeli bir dış politika uygulamaya çalışarak, yönetimi altındaki halkların zarar görmelerini önlemek düşüncesindeydi.

Kıral Gubaz’ın Bizans karşıtı33 ve Persler’le müttefikliğe yönelik politikası, Bizanslılar’ı oldukça rahatsız etti ve Lazika’ya bütün güçleriyle saldırdılar. Yıllarca süren savaşlardan sonra, 465 yılında Bizans ve Lazika aralarında anlayarak çatışmalara son verdi.

Bizanslılar’a karşı başkaldırının önderi Gubaz’ın yerine, Tsate Lazika Kıralı oldu.34”

32.H.Ersoy, A.Kamacı, a.g.k., s.31

33.H.Ersoy, A.Kamacı, a.g.y.

34. H.Ersoy,A.Kamacı a.g.y.

(Dil Tarih Kültür ve Gelenekleriyle Lazlar, s.17, Ali İhsan, Aksamaz)