Zamanda geriye doğru yolculuk yapmanın en kısa yolu tarih okumaktır

 

 

Lazuri Alboni*

A       

a  ali (boğaz); ank1esi (olta); antama (şeftali), ask1ili (yaban gülü), ambari (haber).

B

b birapa (şarkı), ber32euli (nar), bedigočveri (bahtı kara), buli (kiraz), badi (yaşlı adam).

C

c ca (ağaç), cumu (tuz), cumori (sirke), Cuma (erkek kardeş), cori (katır).

Ç

ç çuyi (vagina), çxomi (balık), çala (saman) , çkva (diğer).

Č3  

č3 čaba (salkım), ču (bağırsak), čuta (küçük), čanda (düğün), čuburi (kestane).

D

d  dişka (odun), daçxuri (ateş), da (kızkardeş), didi (büyük), dumč3ku (karınca).

E

e e (emtumani) (yokuş), eçi (yirmi), ebza (kibrit), ebçi (arkadaş), eçidoar (yirmi bir).

F

f floxti (kabarcık), feli (kabak), fara (kere).

G

g gzamşine (yoldaş), guda (tulum), gyari (domuz), ğva (yanak), ğormoti (tanrı).

H

h ham (bu), hak1o (bu kadar), hamuşeni (bunun için), haşo (böyle), ha32i (şimdi).

X

x  mahmur sözcüğündeki h harfine benzer şekilde okunur. Xvala (yalnız), xaçka (kültür),xuci (omuz), xe (el), xeguri (avuç).

İ

i ili (kemik), ini (soğuk), ixi (rüzgar), iri (her), irixolo (her şey).

J

j  jur (iki), jin (üst), jurşuroni (gebe), juroşi (iki yüz), jurneçi (kırk).

K

k  kçe (beyaz), kva (taş), komoci (erkek eş), kapça (hamsi), kart2ali (mektup).

K1

K1  k1venuri (zerdeva), k1udeli (kuyruk), k1vali (peynir),  k1lavi (kol), k1oğoni (sivrisinek).

Q

q  qali (boyun), qini (soğuk), qona (tarla), qomuri (erik), quropa (sevgi).

L

l  lu (lahana), let2a (toprak), lumci (akşam), lemşi (iğne), luği (incir).

M

m  maçaye (çay üreticisi), marzğvani (sağ), mt2i (bit), mjoli (dut), mtuti (ayı).

N

n  nana (anne), nena (dil), nusa (gelin), noğa (kent), noderi (imece).

O

o ona (tarla), ordo (erken), omuri (erik), oropa (sevgi), oxvame (ibadethane).

P

p  pimpili (sakal), peri (renk), puci (inek), porça (gömlek), pa3xa (sazdan ev).

P2

P2 p2ap2uli (dede), p2ici (ağız), p2aramiti (masal), p2ilili (kaval), p2at2i (kötü)

R

r  ragi (tuzak), rak2ani (tepe), ruba (boğaz),Rusi ( Rus), ren (var/dır)

S

s  seri (gece), sum (üç), si (sen), so (nerede), sonuri (nereli)

Ş

ş  şka (bel), şura (koku), şuri (can), şuk1a (hıyar), şara (yol)

T

t  txomuri (irin), txa (keçi), toli (göz), txomu (kızılağaç), toma (saç)

T2

t t2ibu (ılık), t2oroci (güvercin), t2t2i (dal), t2abu (ayak tabanı), t2ik1na (sepet).

U

u uça (siyah), uci (kulak), uba (göğüs), urzeni (üzüm), upi (ter).

V

v  var (hayır/yok), vit (on), vava (gölge), vana (yoksa), varşa (asla).

Y

y  yali (ayna), yeli (açelya), yulva (doğu), yano (geç).

Z

z  zuğa (deniz), zabuni (hasta), zeni (düzlük), zuğapiçi (deniz kıyısı).

Z2

Z2 zenuri (sincap), z2i3ina (gülme), z2ikva (pantolon)

3

3 Almanca tz’nin katze sözcüğünde okunuşu gibi.

32  3’nin daha ince okunması.

     32ana (yıl), 32p2ili (civciv), 32puri (gürgen), 3232la (yılan yavrusu)

 

1. k’nin üzerinde inceltme işareti var.

2. Bu harfin üzerinde inceltme işareti var.

3. C değil ç olarak kabul edilmeli.

* Ayrıca bkz. Ali İhsan Aksamaza, Lazuri Alboni, Mjora-Lazepeşi Nena, Sayı 1, Kış  2000.

(Dil Tarih Kültür ve Gelenekleriyle Lazlar, s.113, Ali İhsan Aksamaz, Sorun Yayınları)