Zamanda geriye doğru yolculuk yapmanın en kısa yolu tarih okumaktır

 

 

Lazlar ve Pontuslular/Rumlar

“Geçen yılın başlarında, iki gazetede kısa aralıklarla iki kısa haber çıktı. İlkinde, ‘... Bölücülük yaptığı için kapatılan Pontusça Ogni Dergisi devşirmeleri... ‘Laz rock’ diye bir  kavram icat eden Zuğaşi Berepe Grubu...’1, diğerinde: ‘...Batı, şimdi  Pontus Rum devleti için Lazları kışkırtmaya koyuldu... bölge halkına, ‘Bu toprakların gerçek sahibi Pontus Rumları yani sizin atalarınızdır. Konuştuğunuz dil de Rumca’dır...’ diye propaganda yapılıyor...’2 diye yazıyordu.

Bazı satırlarını aktardığım bu iki kısa ‘haber’ beni daha önce Tarih ve Medeniyet’te yayımlanan bir Kurban Bayramı tebriğini bir kez daha dikkatlice okumaya sevk etti. Bu ‘Kurban Bayramı tebriğindeki şu cümleler özellikle dikkat çekiyordu: ‘... Oradaki Yunanlılara ait bu kültür yerleşerek yerleşmiş ve bilahare Pontuslular (Lazlar)’dır... kasaba köylerine varaca kadar. Pontusça (yunanca) isimleri vardır...’3

Aktarılan bu iddialardan şu sonucun çıkarılması kaçınılmazdır: ‘... Hz. İsa’dan önceki yıllarda Karadeniz kıyılarına gelerek yerleşen ilk halk olan Yunan kültürünün temsilcileri olan Pontuslular’dır; Pontuslular, Lazlar’dır; dolayısıyla Lazlar Yunan kökenlidir...’4

Tarihi gerçeklerle çelişkili olan bu ve benzeri iddialarla, bilerek veya bilmeyerek, Pontuslu=Laz/Rum=Laz ve Pontusça=Lazca/Rumca=Lazca gibi nihai amacı önceden pek de kestirilemeyen bir kavram kargaşasının yayılmasına hizmet edilmeye çalışıldığı açıkça hissedilmektedir.

Mahmut Goloğlu’nun, ‘...Doğu Karadeniz Bölgesi’nin ve halklarının eski geçmişleri, bilinerek ya da bilinmeyerek büyük bir bilgisizlik ve karanlık içinde bırakılmıştır...’5 tespitininhâlâ geçerli olduğu, aktarılan iddiaların ciddiyetinden kolayca anlaşılmaktadır.

Bu makalenin amacı, yeni kavram kargaşaları ve polemikler ortaya çıkarmak değil, isteyenin kolaylıkla ulaşabileceği kaynaklara dayanarak, konunun önyargılardan uzak olarak tartışılmasına katkı sağlamaya çalışmaktır.”

1. Öncü gazetesi, 26 Ocak 1999.

  Ogni Dergisi, Pontusçu” değildi ve kapatılmadı.

2. Asabi Gazetesi, 2.Şubat.1999

3. Tarih ve Medeniyet, Sayı 42, s.45, Eylül 1997.

4. H.Mümtaz Beyazıoğlu, Tarih ve Medeniyet, Sayı 42, s.44, Eylül 1997.

5. Mahmut Goloğlu, Anadolu’nun Milli Devleti Pontos, s.XIII, Ankara, 1973.

(Dil Tarih Kültür ve Gelenekleriyle Lazlar, S.60, Ali İhsan Aksamaz)