Zamanda geriye doğru yolculuk yapmanın en kısa yolu tarih okumaktır

 

 

Roma/Bizans yazarlarının eserlerinde Lazlar

“Lazlar’dan Laz4 adıyla, etnik bir topluluk olarak ilk kez söz eden 1.yüzyıl tarihçisi Plinius olmuştur. Trabzon ile Doğu Karadeniz ve Kırım kıyılarını 131 yılında dolaşan Arrianus, ünlü Coğrafyası’nı 150 yılında yazan Ptolemeus, Bizans elçilik heyetine katılarak 448 yılında Attila’nın sarayına varmış olan Priskos, 532 yılında Belisarius’un seferine katılarak Lazlar ülkesini gören Prokopius, 552-558 yılları olaylarını yazan Agathias, 558-582 yılları olaylarını yazan Menandros ve Theophanes gibi birçok yazar, Lazlar’dan, Lazlar’ın komşuları ve Roma/Bizans ve Pers devletleriyle olan ilişkilerinden ayrıntıyla söz eder.5

İkinci yüzyıl tarihçisi Arrianus zamanında, Lazlar, Sohumi’den başlamak üzere Trabzon’a kadar olan bölgede yaşamaktaydı. Roma/Bizanslılar’ın Laz dedikleri bu insanlara, Gürcüler ve Abhaz-Abazalar, Megrel; Roma/Bizanslılar’ın Lazika dedikleri devletlerine de, Gürcüler ve Abhaz-Abazalar Egrisi6 demekteydi. Gagra’dan başlamak üzere Çoruh yatağına kadar uzanan Lazika (=Egrisi) Kırallığı etnik olarak bugünkü Megrelya, İmeretya, Gurya ve Acara bölgelerini kapsıyordu. Trabzon’un doğu kesimindeki Lazlar, Lazika Kırallığı’nın siyasi sınırları dışındaydı.”

4. Peter Alford Andrews, Türkiye’de Etnik Gruplar, s.312 (Rüdiger Bennighaus, Lazlar), Ant/Tümzamanlar Yayıncılık, İstanbul, 1992.

5. M.F.Kırzıoğlu, a.g.y., s.425-427.

6. Gerg Amıcba, Hayri Ersoy (çev.), Ortaçağ’da Abhazlar, Lazlar, s.7, Nart Yayıncılık, İstanbul, 1993.

(Dil Tarih Kültür ve Gelenekleriyle Lazlar, S.12, Ali İhsan, Aksamaz)