Zamanda geriye doğru yolculuk yapmanın en kısa yolu tarih okumaktır

 

 

Sovyetler Birliği Lazları’nın Kültürel Hakları Ellerinden Alınıyor

“Sovyet yönetiminin ilk yıllarında kültürel haklara sahip olan Lazlar 1930’lu yılların sonlarında nüfus kayıtlarına yakın akrabaları Megreller ve Svanlar gibi Gürcü / Kartveli olarak geçirildi. Kültürel hakları ellerinden alındı. Ardından da Kazakistan’a sürüldüler. Gecikmiş ulus devletleri ve bunların resmi ideoloji ve resmi tarihlerini yaratmanın doğal bir sonucu olarak bazı dil ve kimliklerin yok sayıldığı ve yok edilmeye çalışıldığı süreç, 20 yüzyılda yalnızca kapitalist eksende değil, tutarsız bir milliyetler politikasının uygulandığı Sovyetler Birliği’nin Kafkasya’daki birlik cumhuriyeti Gürcistan’da da tüm şiddetiyle yaşandı. Lazlar Türkiye’de Türk, Gürcistan’da Gürcü/Kartveliydi.

15 Ekim 1997 tarihinde Abhazya Parlamentosu Abhazyalı Türkler, Lazlar ve Rumların durumuna değinerek geçmiş yönetimlerce haksız yere suçlandıkları konularda itibarlarının iadesini istedi.

17 Ekim 1997 günkü oturumda oybirliğiyle kabul edilen maddelerden bazıları şöyle: ‘Abhaz Halkı daha önceden de haksız suçlamalarla sürgüne tabi tutulan halk olarak görülmeli, aynı zamanda 1940’lı yıllarda Stalin rejimi tarafından Abhazya’dan sürülen Rumlar, Lazlar ve Türkler de sürgüne maruz bırakılan halklar olarak kabul edilmelidir.(madde 4)

Abhazya Parlamentosu hukuk komitesi ile insan hakları komisyonu, daha önce suçlanarak Abhazya’dan sürgüne tabi tutulan Türkler, Lazlar ve Rumların itibarlarının iadesi ile ilgili kanun tasarılarını en kısa zamanda hazırlamakla görevlendirir. (madde 11)

Nugzar Dzhodzhua, ‘dil politikaları’na dikkat çekerek şu önemli tespitte bulunuyor: ‘... Haziran 1990’da, Londra’da toplanan 5. Avrupa Kafkasoloji Kongresi’nin oturumları yapıldı. Sunulan tebliğlerden bir tanesi Megrelce ve Lazca’ya ayrılmıştı.  Kardeş dil Lazca’nın Türkiye’deki durumu gibi Megrelce’nin de Gürcistan’da yok sayıldığı konuları tebliğin tartışılan noktalarındandı. ... Sizin köpeklerin dili olarak nitelediğiniz Megrel Dili sınırsız güzellikte, zengin ve çeşitliliktedir, yok olması sadece Megreller için değil bütün insanlık için bir trajedi olacaktır...’ ”

(Doğu Karadeniz’de Resmi İdeolojiler Kuşatması, Ali İhsan Aksamaz)