Zamanda geriye doğru yolculuk yapmanın en kısa yolu tarih okumaktır

 

 

(Kırzıoğlu) Lazları neden hedef aldı?

“Dr. Kırzıoğlu’nun Lazlar/Çanarlar başlıklı makalesini bu makalemi kaleme almadan önce birçok defa okudum; ortaya attığı iddiaları araştırmaya koyuldum. Dr. Kırzıoğlu’nun bazen doğruf söylediğini, çoğunlukla da ‘konu’yu ustalıkla saptırdığını tespit ettim. Makalesini her okuyuştan sonra, ‘Dr. Kırzıoğlu 1972’de Lazları hedef alan böyle bir makaleyi acaba neden kaleme aldı’ sorusunun cevabını bulmaya çalıştım. Lazlar, 1972’de Dr. Kırzıoğlu’nun hedefi olmak için ne yapmışlardı? Geriye dönük olarak gazete ve ilgili dergi arşivleri incelendiğinde, o yıllarda Dr. Kırzıoğlu’nu böyle bir makale yazmaya sevk edecek tek bir ‘haklı’ sebebin bulunmadığı anlaşılıyor. Ancak Dr. Kırzıoğlu’nun yazdıklarına bakarak, yalnızca Lazları değil, Megrelleri, Svanları ve Gürcüleri de hedef aldığını görüyoruz.

Dr. Kırzıoğlu, önce bir tarih öğretmeni olarak karşımıza çıkıyor; ama sıradan bir tarih öğretmeni gibi hareket etmiyor; o dönemde yazdıklarından ‘birileri’nin dikkatini çekmeye çalıştığını görüyoruz. ‘Başarılı’ görülüyor ki, doktorası kabul ediliyor ve öğretim görevlisi de oluyor.

Makalesinin asıl hedefi

Dr. Kırzıoğlu’nun söz konusu makalesindeki asıl hedefi aslında Sovyetler Birliği ve Gürcüstan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’dir. Sovyetler Birliği’nin 1945’te Türkiye’den toprak talebinde bulunmasının ve 1968’de İstanbul’da Ahmet Özkan imzasıyla yayımlanan Gürcüstan başlıklı kitabın acısını Lazlar’dan çıkarmaya çalışmaktadır.

Dr. Kırzıoğlu, makalesinde uzun dipnot açıklamaları kullanıyor; ayrıca önceki yıllarda da ‘bu konular’da makaleler yazdığını göstermek istercesine bu makalelerinin adlarını zikrediyor. Makalesi esas olarak iki bölümden oluşuyor. İlk bölümde, Lazlar’ın Gürcü/Kartveli olmadıklarını delillere dayanarak ve doğru olarak ispat ediyor (ki kendisinin bu konudaki tespitleri bilimseldir ve biz de bu tespitlerin altına imza atıyoruz). Ancak Dr. Kırzıoğlu; Lazları Gürcü yapıveren Gürcü/Kartveli resmi ideoloji ve resmi tarih tezlerini eleştirmiyor, bunun yerine Gürcü/Gürcüstan düşmanlığına yöneliyor.

Makalesinin ikinci bölümünde ‘komedi’ başlıyor; Lazlar/Çanarlar’ın Turanlı ve Türk olduğunu gösteren deliller’ alt başlığıyla yayımlandığı bölümde Anayasa’nın, ‘Türk Devletine vatandaşlık bağıyla bağlı olan herkes Türk’tür’ diyen 54. maddesiyle bile Dr. Kırzıoğlu çelişkiye düşüyor ve yaşadıkları coğrafyada tarih kadar eski ve Megrellere yakın akraba bir halk olan Lazları, haklarında yazılanlar çelişkili ve varlıkları bile şüpheli; kimleri hangi zamanlarda ifade ettiği belli olmayan bazı ‘siyasi yapılar’a yamamaya gayret gösteriyor. Osmanlıca’ya vâkıf bir kişi olan Dr. Kırzıoğlu’nun, Şemseddin Sami’nin hazırladığı ve İstanbul’da yayımlanan (1889-98) Kâmusü’l Âlam adlı tarih ve coğrafya ansiklopedisindeki Lazlar ve Lazistan maddelerini görmezlikten gelmesi de dikkat çekici!”

(Doğu Karadeniz’de Resmi İdeolojiler kuşatması, Ali İhsan Aksamaz)