Zamanda geriye doğru yolculuk yapmanın en kısa yolu tarih okumaktır

 

 

“Kora”* kavimlerinden Gav-liler kimdir?

“Y : Lyav-dunğ’un 1000 li (ykl. 500 m.) şarkında kâindir.

K  : Burada memleket çok dağlık olduğundan, ekim azdır. Saraylar inşa edebilirler. Herhalde Fu-yüler’in bir şubesi olacaklar, dilleri Fu-yülerinkine çok benzer. Beş klandan müteşekkildirler:

H’yav-nu yahut Garp veya sağ klan, Cüe-nu yahut şimal veyahut arka klan, Şun-nu yahut şark veyahut sol klan, Guan-nu yahut cenup veyahut ön klan, Gui-lov yahut iç veyahut sarı klan. İlk hüküm süren kral H’yav-nu klanından idi, bundan sonra Gui-lov’dan çıktı.

Her akşam sevgi eğlencesi yaparlar. Ruhlara, hububat tanrılarına ve yıldızlara kurban keserler. Onuncu ayda bir gök kurbanı bir de içinde Sui-(şın) adlı bir tanrı bulunan bir mağaraya kurban sunarlar.

İpekten (Diba denen bir nevi ipekli kumaş) elbise giyerler. Köleleri vardır. İç güvey giderler. Çocuk büyüyünce, ebeveyin ona mahsus ev takımı yapar. Mezar, üst üste yığılmış taşlardan ibarettir. İkâmetgahların yanında ruhlara kurban için büyük bir ev yaparlar. Dilleri ve kültürleri daha geniş manasıyla Fu-yüler’e benzer. Ambarları vardır. Mağara tanrısı ayininde tanrının yanına ağaçtan bir burgu dikerler. Hapishaneleri yoktur...

Ahlâki kaideleri yoktur... Sığır ayaklarından fala bakarlar. Büyük kardeş öldükten sonra küçük kardeşi onun karısıyla evlenir. Bez, ipek ve deri ile örtünürler, fakirdirler. Silahları biraz Çinlilerinkine benzer...

Su kenarında bir eğlence (bayram) tertip ederler, buna kralları bir sedir üstünde gelir. Dzu ve dov kaplardan yemek yerler. Atları küçüktür. Ananeleri yoktur, evlenme serbesttir. Matem zamanı üç yıldır.

Bu kavim, Fu-yüler’den bir şubedir. En eski Lo-yanğ şehrinde kâindir. Şapkaları (başlıkları) Çin Byenleri’ne benzer. Çevrek satrancı, çanak atma ve top oynarlar...

Dağlarda yaşarlar. Evleri hasırla örtülüdür yalnız tapınak ve sarayları kiremitle örtülüdür. Kışın hep ısıtıcı, altı tandırlı yatak kurarlar. İçinde kendisine tapılan Sui-tanrı bulunan bir mağaraları vardır.

Sokak çaprazlarında (dönemeçlerde) evlenmemiş gençlerin gece gündüz talim atışı yaptıkları büyük binalar inşa edilir...

Fu-yü Kralı, ırmak hâkiminin kızıyla evlenir, bu, güneşten gebe kalarak bir yumurta doğurur, büyük cedleri işte bundan neşet eder. Yumurta köpeklere atılır fakat yemezler ve ne domuzlar ne de köpekler buna yaklaşır, kuşlar bunu himaye eder.

Kral da yumurtayı parçalamaz. Annesi kundağa sarar, bundan bir çocuk çıkar. Buna, tercümesi ‘iyi nişancı’ anlamını veren bir ad verilir. Oğlan at gütmek mecburiyetinde kalır, iyi atlar temin eder ve yetiştirir. Bir gün kaçış yolunu tutar. Bu güneş ve ırmak hâkimlerinin oğlu olduğundan kaplumbağa ve balıklar bunun için sırtlarından bir köprü kurarlar. Gav-li’de yerleşir.

Hürmet makamında Gav-li’de eğilmek bir âdettir. Çok temizdirler. Küçük ambarları vardır...

Müzik aletleri içinde, beş telli bir sığ, bir Çınğ (arp cinsinden), flüt, davul vesaire bulunur.

Atları cücedir. Gav-liler’e aynı zamanda Mo denir.

398 yılında Gav-li’den birçok kişi To-balar’ın başşehrine taşınmıştır...

479 yılında Juan-juanlar’la münasebet kuruyorlar; bu münasebetler Di-dov-yüler’e karşıdır.

Bir eski Kora kaynağına göre en eski zamanda bir büyük sihirbaz bir ayı ile evlenmiş ve bunlardan Gav-li’nin hükümdar ailesi meydana gelmiştir.

M : Han zamanından beri.

D : Bunlar, Gav-gov-li olarak da işaret olunurlar. Gav-li’nin bir kısaltma olmak ihtimali vardır.”

Y : Boyun yayıldığı yahut sâkin olduğu yer hakkındaki kaynaklar

K : Kültür hakkındaki kaynaklar

B : Belki kısa olarak başka kaynaklara işaret, hususi Avrupalı eserler veya daha ehemmiyetsiz olan kaynak rivayetleri ilavesi

M : Bir boyun başlangıcının kaynaklarda ilk ve takribî olarak tespiti

D : Tenkit mahiyetinde düşünceler.

*Eberhard'ın Koreliler yerine Kora adını kullanmasına karışmadık. Biz de başlıkta aynı adı kullandık.

(W.Eberhard, Çin’in Şimal Komşuları, S.20)