Zamanda geriye doğru yolculuk yapmanın en kısa yolu tarih okumaktır

 

İbrani 1
İbrani 2
İbrani 3
İbrani 4
İbrani 5
İbrani 6
İbrani 7
İbrani 8
İbrani 9
İbrani 10
İbrani 11
İbrani 12
İbrani 13
İbrani 14
İbrani 15
İbrani 16
İbrani 17
İbrani 18
İbrani 19
İbrani 20
İbrani 21
İbrani 22
İbrani 23
İbrani 24
İbrani 25
İbrani 26
İbrani 27
İbrani 28
İbrani 29
İbrani 30
İbrani 31
İbrani 32
İbrani 33
İbrani 34
İbrani 35
İbrani 36
İbrani 37
İbrani 38
İbrani 39
İbrani 40
İbrani 41
İbrani 42
İbrani 43
İbrani 44
İbrani 45
İbrani 46
İbrani 47
İbrani 48
İbrani 49
İbrani 50
İbrani 51
İbrani 52
İbrani 53
İbrani 54
İbrani 55
İbrani 56
İbrani 57
İbrani 58
İbrani 59
İbrani 60
İbrani 61
İbrani 62
İbrani 63
İbrani 64
İbrani 65
İbrani 66
İbrani 67
İbrani 68
İbrani 69
İbrani 70
İbrani 71
İbrani 72
İbrani 73
İbrani 74
İbrani 75
İbrani 76
İbrani 77
İbrani 78
İbrani 79
İbrani 80
İbrani 81
İbrani 82
İbrani 83
İbrani 84
İbrani 85
İbrani 86
İbrani 87
İbrani 88
İbrani 89
İbrani 90
İbrani 91
İbrani 92
İbrani 93
İbrani 94
İbrani 95
İbrani 96
İbrani 97
İbrani 98
İbrani 99
İbrani 101
İbrani 102
İbrani 103
İbrani 104
İbrani 105
İbrani 106
İbrani 107
İbrani 108
İbrani 109
İbrani 110
İbrani 111
İbrani 112
İbrani 113
İbrani 114
İbrani 115
İbrani 116
İbrani 117
İbrani 118
İbrani 119
İbrani 120
İbrani 121
İbrani 122
İbrani 123
İbrani 124
İbrani 125
İbrani 126
İbrani 127
İbrani 128
İbrani 129
İbrani 130
İbrani 131
İbrani 132
İbrani 133
İbrani 134
İbrani 135
İbrani 136
İbrani 137
İbrani 138
İbrani 139
İbrani 140
İbrani 141
İbrani 142
İbrani 143
İbrani 144
İbrani 145
İbrani 146
İbrani 147
İbrani 148
İbrani 149
İbrani 150
İbrani 151
İbrani 152
İbrani 153
İbrani 154
İbrani 155
İbrani 156
İbrani 157
İbrani 158
İbrani 159
İbrani 160
İbrani 161
İbrani 162
İbrani 163
İbrani 164
İbrani 165
İbrani 166
İbrani 167
İbrani 168
İbrani 169
İbrani 170
İbrani 171
İbrani 172
İbrani 173
İbrani 174
İbrani 175
İbrani 176
İbrani 177
İbrani 178
İbrani 179
İbrani 180
İbrani 181
İbrani 182
İbrani 183
İbrani 184

İbraniler ile ilgili bilgilere ulaşmak için soldaki bağlantı düğmelerine tıklayabilirsiniz

 

İBRANİLER

 

Önsöz

“Ağlama Duvarı olarak bilinen duvar, Bet Amikdaş adlı tapınağın yıkılmasından sonra nedense öyle bırakılmış batı duvarıdır.

Kral Şelomo’nun tahta geçişinin dördüncü yılında inşasına başlanan bu tapınak Kral David tarafından yapılmak istenmişse de süregelen savaşlar bunun gerçekleşmesini önlemiştir. Kral David’in ölümü üzerine oğlu Şelomo tahta geçince baba dostu Tsor Kralı Hiram, elçiler göndererek yeni kralı kutladı.

Kral Şelomo Hiram’a elçileriyle şu mesajı gönderdi:

“Babamın düşmanlarımızla yapmak durumunda kaldığı savaşlar yüzünden çok arzu ettiği halde bir Tanrı Evi inşa edemediğini biliyorsun. Bugün, bütün devletlerle barış içindeyiz. Bu nedenle babamın bu arzusunu gerçekleştirmek istiyorum. Bu inşaat için gerekli olan ve Lübnan’da bulunan Erez ağaçlarının kesimine başlamaları için adamlarına emir vermeni rica ediyorum. Adamlarım, seninkilerle çalışacak, çalışanların bütün giderleri karşılanacak, ücretleri ödenecek, istek ve arzuları yerine getirilecektir.

Kral Şelomo, Kral Hiram’ın ustalarına yardım etmeleri için Lübnan’a otuz bin işçi gönderdi. İnşaatta kullanılacak taşlar da dışardan geldi ve bunların kesilmesi için yüz elli bin işçi çalıştı.

2833 yıl önce İyar ayında temelleri atılan tapınağın yapımı için seçilen alan da ilginç… Burası, Avraam’ın oğlu Yitshak’ı kurban etmek için götürmüş olduğu Moria Dağı’nın bulunduğu yerdi… İnşaat yedi buçuk yıl sürdü. Tapınak, Moşe’nin çölde yapmış olduğu Mişkan’ın planına göre yapılmıştı.

Kral Şelomo, babası David’in arzusunu yerine getirmiş olmanın erinci içindeydi.

Tişri ayında milletini açılışa davet etti. İhtiyarlar, kabile başkanları, aile başkanları bu törende hazır bulundu.

Koenler’le Leviler David’in kentinde korunan Moşe’den kalan yazılı Tevrat’ı dinsel eşyaları ve On Emir’in yazılı olduğu levhaların bulunduğu Aron Aberit adı verilen kutsal dolabı tapınağa yerleştirdi. O gün Kıral Şelomo ve tüm İsrael Oğulları kurban kesti.

Kıral Şelomo, mabedin karşısına yerleştirilmiş bir kürsüde diz üstü oturuyordu. İki elini yukarılara doğru kaldırarak dua etmeye başladı. Bu mabede gelip Tanrı’ya yakaran herkesin dualarının kabulünü, uzaklarda yaşayan insanların düşüncelerini buraya yoğunlaştırıp bu yöne doğru dua etmeleri halinde ve de Yahudi olmayanların bile Tanrı’ya sığınmak için bu kutsal mabede geldiklerinde onların da dualarının Tanrı tarafından kabulü için tüm halkın gözü önünde dua etti.

Bet Amikdaş’a, kutsal dolabın içine yerleştirilen Tevrat’ın bir bölümünde şunlar yazılı: ‘Ve vaki oldu ki, Moşe bu şeriatın sözleri tamam oluncaya kadar onları bir kitaba yazmayı bitirdiği zaman Moşe Allah’ın ahit sandığını taşıyan Levilere emredip dedi: Bu şeriat kitabını alın ve onu Allahınız RABBİN ahit sandığının yanına, sana karşı orada şanit olsun diye koyun.’ (Tensiye, B.31, 24 - 26).

Demek ki, Tevrat’ın tamamını Moşe yazıp teslim etmiş… Moşe’nin kitabı Tevrat, hiçbir değişikliğe uğramadan, virgülüyle, noktasıyla kısaca nasıl yazılmışsa öylece günümüze vardı.

Rabbi Nisim Behar, elinizdeki Tevrat kaynaklı İbrani tarihini ‘La İstorya Cudia’ adı altında 1957 yılında üç bölümde yayımlamış, 1969 yılında da bu kitapları yine üç bölümde Türkçe olarak yayımladıktan sonra birleştirerek tek kitapta toplamış.

İbraniler’in Tevrat kaynaklı geçmişini, öğrencileri için kaleme almış olan hocaların hocası Rabbi Nisim Behar’ı değişik dillerde yayımlanan birçok kitabı yanında Türkçe olarak yayımlanan bu kitabı İbrani tarihinin en azından tanıtımını yapmaktadır. Bu konuda dilimizde yayımlanmış tek kitaptır.

Musevi okullarında İbranice ve din dersi öğretmenliği yapan değerli hocamız sayesinde Musevilikle ilgili birçok bilgiye erişebiliyoruz. Ya da kısaca şöyle diyelim: Bugün rahmetli dedemizin ölüm yıldönümünde okunan duaya –amin demesini biliyorsak bu onun sayesindedir. Bu nedenle onu rahmetle ve minnetle anıyoruz."

Moşe Grosman

(Zvi-Geyik Yayınları, Etnik Kültürlerin Dinsel Kaynakları Serisi 3)