Zamanda geriye doğru yolculuk yapmanın en kısa yolu tarih okumaktır

 

 

Asomtavruli ve Nusha (Hutsuri) yazıları

“Khutsuri yazı biçiminde en eski örnekleri “Asomtavruli” yazı tipidir.

“Baş harfi yazı” tipi de denen bu aifabe 1-Hıristiyanlığın doğuşu yıllarına tarihlenmektedir. En eski tarihi taşıyan Gürcü Asotavruli yazı örnekleri 1937 yılında yapılan “Bolnisi” kazılarında elde edilmiştir. Bunlar 493 yılına ait resmî devlet evraklarıydı. Asomtavruli yaklaşık 7 - 8. yüzyıllarda “NushaHutsuri” biçimini aldı, Nushuri denen yazı biçimi

Asomtavruli’nin kendisidir. Sadece bitişik el yazısıyla yazılan harflerin başlarında ve kuyruklarında bazı süslü kıvrımlar yapılmıştır, o kadar…

Yazışma evraklarında “Nushuri” ve “Mhedruli”

Nusha Hutsuri daha hızlı ve pratik yazı türüydü. Asomtavruliye nazaran daha az malzeme harcıyordu, az yer tutuyordu. Hızlı yazı yazma gereği ortaya çıkınca köşeli olan Nushuri yazısı harfleri yuvarlak ve bitişik hal aldı. Böylece kağıt üzerinde el hareketleri daha akıcı, ahenkli duruma getirildi. 11.- 12. yüzyıllara ait Mdivan-Mtsignobruli Nushuri yazışma evrakları Krallık resmî yazışmaları arşivlerinde ve bazı özel kişilerin muhafazasında günümüze değin gelebildi. Şota Rustaveli çağının Mdivan Mtsignobruli Nushuri yazı biçimi artık çağımızdaki Mhedruli biçimine iyice yaklaşmıştı. Mhednıli yazı biçimi 14. yüzyılda son şeklini aldı. Bugünkü Mhedruli yazı biçiminde son yıllarda birkaç harf şekil ve fonksiyon değişikliğine uğradı.”

(Gürcüstan Tarihi, Nikoloz Berdzenişvili,Simon Canaşia, İvane Cavahişvili, s.79, Sorun yayınları)