Zamanda geriye doğru yolculuk yapmanın en kısa yolu tarih okumaktır

 

 

Toplumsal ilişkilerde değişiklikler

“15. yüzyıl boyunca Gürcü toplumsal yaşamında önemli değişiklik­ler görüldü.

‘Tavad’lık unvanının kurulması : 12. yüzyıla kadarki zaman içinde Gürcü beyleri sadece ‘Aznaur’ unvanı taşırken 13. 14. yüzyıllar içinde bu sınıftan bazı soylular ayrıldı. Bunlar ‘Didebuli’ (Büyükler) adı taşımaya başladılar. Didebuliler Aznaurların üst sınıfını oluşturuyordu. Bunlar ‘Didebuli Tavadi’ (Yüksek Adamlar)dı. Bu Ta­vadların mevkileri miras yoluyla babada oğula geçme hakkına sahipti. Tavadlık da bir unvan oldu çıktı. Soylu Aznaur sınıfından çıkıp daha yüksek yere yerleşen Tavadlar sınıfı 15. yüzyıl içinde halk tarafından kabul görmeye başladı.

Köylülerin istismar edilmesi

Tavadlar, Aznuarlar çoğalmış, kral ve adamlarının kişisel çıkarları azalmıştı. Bu kişisel çıkar­ları yükseltmek için çareler bulmak gerekmişti. Bu çareyi köylünün sırtına yüklenmiş vergilerin arttırılmasında buldular. Bu yüzyıl boyunca ırgat köylü ve marabaların durumu kat kat ağırlaştı. Çekilmesi zor feodalist yük onların omuzlarına bindirildi. Feodaller bu yükü kamufle edip gizlemeyi düşündüler. Hafif göstermek için oyunlar icat ettiler. Örneğin ölçü ve tartı birimlerini hacim olarak büyütüp sayı olarak küçülttüler. Taneli ürünlerin ölçü aleti ‘Kabitsa’ (Ki­le), şarap gibi sıvı ürünlerin ölçü birimi ise ‘Koka’ haline getirildi. Böylece vergi yüzdesi artırılmış oldu. Eski ölçü ve tartı birimleri ‘Sazomi’ ve ‘Litra’ bu yenilerinden çok daha küçüktü. Koka Litra'dan altı kez büyüktü. Kabitsa da Sazominin birkaç misli büyültülmüş haliydi. Böylece köylü ve marabaların sırtına eksiye nazaran altı kez büyük yük getirilmiş oluyordu. Bu durum köylünün, emekçinin ne kadar ağır yük altına sokulduğunun bir delilidir.”

(Gürcüstan Tarihi, Nikoloz Berdzenişvili, Simon Canaşia, İvane Cavahişvili, s.213, Sorun yayınları)