Zamanda geriye doğru yolculuk yapmanın en kısa yolu tarih okumaktır

 

 

Gürcüstan’ın bağımsız kırallıklara bölünmesi

“Bu sonuçtan en çok yararlanan Bagrat olmuştu. 1466 yılında Kartli'ye geçerek kendini Gürcüstan Kralı ilan etti. Atabeg Kvarkvare bu işte aklını yeterince kullanamadığını anlayarak yenildiğine hükmetti. Zayıf kişilikli Giorgi 8’i ortadan kaldırmakla iktidarı güçlü, amansız Bagrat'ın kucağına atmıştı. Bu iş Atabeg için elverişli değildi. Kral Giorgi'yi serbest bırakarak Bagrat karşısına gönderdi. Serbest kalan Giorgi 8. Bagrat' a karşı savaşa girişti. Fakat Aznaurların çoğu Bagrat'ı tuttuğu için Giorgi bu savaşı da kaybetti. Sonucu sineye çekmek zorunda kaldı. Giorgi Kaheti'ye geçti. Onun Kaheti'ye girmesiyle burada bağımsız bir Kaheti Krallığı kurulmuş oldu.

Bagrat’ın ülkesi: Bagrat kendini ‘Abhaz, Kartvel, Ran, Kah, Someh (Ermeni) Kralı, Şirvan ve Doğu-Batı ülkeleri Şahı’ olarak adlandırıyordu. Oysa epey zamandır Gürcü kralları için bu sıfat gerçek olmaktan çıkmıştı. Doğal olarak Bagrat için de öyleydi. Samtshe ve Kaheti Bagrat Krallığı dışında kalmaktan başka Batı Gürcüstan'da da bir ‘Sabediano’ bağımsız beyliği ortaya çıkmak üzereydi.

Sabediano: Sabediano Beyliği Abhazeti, Samegrelo Guria bölgeleri ile Sevastopali (Sohumi) Poti, Kaetatsihe (Petra) ve Batumi kentlerini kapsamı içine alıyordu. Sabediano beyleri Bagrat Büyük'ü kral olarak tanıyordu.

Kamstshe-Saatabago: Bu tarihlerden sonra Cakelilerin ülkesi ‘Samtshe-Saatabago’ adıyla bağımsız bir beylik statüsü kazandı. Cakeliler kendilerini ‘Gürcü Atabegler’ ve ‘Samtshe Spasaları’ olarak adlandırıyorlardı. Başkaları onları ‘Samtshe Atabegleri’ olarak tanıyordu. Atabeglerin başkenti Ahaltsikhe kenti idi. Bu beyliğin sınırları Borcami vadisinden Çoruh boylarına, oradan Erzurum'a değin epey geniş alanı kapsıyordu. Atabeg Kvarkvare komşu ülkeler arasında güçlü bir feodal olarak tanınıyordu.

Kral Bagrat ülkesinin sınırları: Bagrat 6’nın ülkesi, batıdan Tshenis Tskali, güneyden Samtshe-Saatabago, doğudan Kaheti, güneydoğudan Lore yaylaları ile çevriliydi. Lore yaylaları İranlı Uzun Hasan'ın işgali altındaydı. Lore Kalesi’nde bu sırada Uzun Hasan'ın Türkmen askerleri nöbet tutuyordu.

Bagrat'ın ülkesinde iki büyük kent merkezi bulunuyordu. Tbilisi ve Kutaisi. Tbilisi eskiden olduğu gibi başkentti. Kral burada oturuyordu. Kutaisi eskisine nazaran epey küçülmüştü. Bu dönemde Kartli kentleri arasında kalabalık nüfuslu, zengin çarşıları ile ünlü Tbilisi düşman tahribatı nedeniyle küçülmüş, bazı mahalleleri ve İsni Sarayı ve kalesi nispeten sağlamlığını korumuştu.”

(Gürcüstan Tarihi, Nikoloz Berdzenişvili, Simon Canaşia, İvane Cavahişvili, s.209, Sorun yayınları)