Zamanda geriye doğru yolculuk yapmanın en kısa yolu tarih okumaktır

 

 

Gürcü tahtında yasal varis sorunu

“Gürcüstan tahtı herhangi bir nedenle boş kaldığında krala Mtsigno Bartuhutsesi vekalet ederdi. Moğol idaresi sırasında bu geleneğe uyulmayarak krala askeri kişiler vekalet etmeye başladılar. Bu sıralar Gürcü kralları makamlarında bulunmuyordu. Bir vekil tayin etmek gerekti. Egarslan Bakurtsiheli bir askeri generaldi. Kral vekilliğine Egarslan tayin edildi. Egarslan Moğollarla uyum sağlayıp makamında iyice güçlendi. Sonunda kral yetkilerinin tümünü ele geçirmeye heveslendi. Bu gizli niyeti ortaya çıkınca devlet ileri gelenleri askerlerini toplayarak Egarslan’ın karşısına dikildiler. Bir yandan da Gürcü tahtının yasal varisini araştırıp tahta çıkarmaya karar verdiler.

Rusudan ölmüş, oğlu Davit de Moğolistan’a gideli hiçbir haber alınamamıştı. Egarslan karşıtları Laşa Giorgi’nin oğlu Davit’i tahtın yasal varisi ilan ettiler. Laşa oğlu Davit bu sıralar Selçuklu’ya gelin giden Rusudan’ın kızı Tamar (Gürcü Hatun) yanında, Konya’da bulunuyordu. 1245-1246 yılında Davit Konya’dan getirtilerek kral ilan edildi. Ancak Moğol komutanı, Davit 6’nın da Moğolistan’a gidip büyük Kağana krallığını onaylatması gerektiğini söyledi.

Laşa oğlu Davit 6 maiyetiyle birlikte Moğol hükümdarı büyük Kağanın sarayına gittiğinde Rusudan oğlu Davit’in orada sağ olduğunu gördü. Böylece Gürcü tahtına hak sahibi iki kral ortaya çıkmış oldu. Bu durum Gürcü devlet adamlarını ikiye böldü . İki grup da kendi kral adayının daha yasal olduğunu iddia ediyorlardı.

Anlaşmaları olanaksız görünüyordu. Çözüm bekleyen nokta şuydu: Nikahsız eşten olma bile olsa ortada hanedandan bir prens varken hanedanın kadınlar kolundan gelme prense krallık düşer mi, düşmez miydi?

Laşa oğlu Davit yandaşları kararı Moğol kağanına havale ettiler. Kağan bu hakemlik isteğini memnunlukla kabul etti. Kağan düşündü ve karar verdi: Laşa oğlu Davit yaşça büyük olduğu için büyük kral unvanıyla tahta çıkacak, Rusudan oğlu Davit onun yardımcısı ikinci kral olacaktı. Bu sistem Moğol yasalarına da uygun düşüyordu. Örneğin Moğolların bir büyük kağanı, iki de yardımcı kağanları vardı. 1247 yılında bu problem de böylece halledilmiş oldu.

Laşa oğlu Davit ile Rusudan oğlu Davit Moğolistan’dan döndükten sonra devlet işlerini uyum içinde birlikte yürütmeye başladılar. Moğollar’ın sinsi planları böyle değildi. Onlara göre krallar geçinemeyecek, ülkeyi ikiye bölüp zayıf düşüreceklerdi. Böylece onları yutmak daha kolay olacaktı. Moğol arzuları gerçekleşmedi.

Moğollar Laşa oğlu Davit 6’ya “Davit Ulu”, Rusudan oğlu Davit 5’e de “Davit Narin” adı verdi. Bunlar Moğol dilinde (Büyük ve Küçük) anlamındaydı.”

(Gürcüstan Tarihi, Nikoloz Berdzenişvili, Simon Canaşia, İvane Cavahişvili, s.165, Sorun yayınları)