Zamanda geriye doğru yolculuk yapmanın en kısa yolu tarih okumaktır

 

 

Gürcüstan’da Moğol idaresi

“Moğol idaresi askeri organizasyon temeli üzerine kurulmuş bir yönetim biçimiydi. Moğol yaşamının her boyutu askeri otorite altındaydı. Gürcüstan ise tersine, askeri makamlar idari organlara bağlıydı. Devletin başında kraldan sonra en büyük merci Mtsignobartuhutsesi merciiydi. Bu makam bugünkü cumhuriyet sisteminin başbakanı konumundaydı. Tüm diğer bakanlıklar ve genelkurmay buna bağlıydı. Gürcüstan yüksek kültür ülkesiydi.

Moğollar Gürcüstan’a yerleştikten sonra burada kendi ülkelerinde olduğu gibi bir idari sistem kurdular. Ülkeyi 8 tümene ayırdılar. Bu 8 tane on binlik parça demekti.

1. Tümen: Hereti, Kaheti ve bunların doğusunda kalan vilayetler. Bu tümenin amirliğine Egerslan Bakuriani tayin edildi.

2. Tümen: Aşağı Kartli ve bunun doğusunda kalan vilayetler. Bunun amjrliğine Varam Gageli tayin edildi.

3. Tümen: Ermenistan vilayetlerinden oluşuyordu. Başına Şanse Mhargrdzeli getirildi.

4. Tümen: Şida Kartli. Buranın idareciliğine Grigol Surameli tayin edildi.

5. Tümen: Cavaheti toprakları. Buranın idarecisi Gamrekel Toreli oldu.

6. Tümen Erzurum’a kadar uzanan Mesheti toprakları. Başına Kvarkvare Cakeli konmuştu.

7. Tümen Batı Gürcüstan’ın bir bölümü. Başına Tsotne Dadiani getirildi.

8. Tümen: Batı Gürcüstan’ın ikinci bölümü. Başına Raç’a Enistavi getirildi.

Ancak bu Moğol sistemi Tümen’ler Gürcüstan’da yürümedi. Kısa sürede dağılıp gitti."

(Gürcüstan Tarihi, Nikoloz Berdzenişvili, Simon Canaşia, İvane Cavahişvili, s.170, Sorun yayınları)