Zamanda geriye doğru yolculuk yapmanın en kısa yolu tarih okumaktır

 

 

Tbilisi Arap Emirliği’nin halifeye karşı çıkması ve zayıf düşmesi

“Başka işgal bölgelerinde olduğu gibi Tbilisi Arap Emirliğinde de merkezi yönetim olan Halifeliğe başkaldırma ve bağımsız davranma belirtileri baş gösterdi. Bu emirler artık Halifenin emir ve direktiflerine kulak asmıyorlar, topladıkları vergileri ceplerine indiriyorlardı.

Tbilisi Emirleri de bu yola girmişlerdi. 9. yüzyılın ikinci yarısında Halifeye başkaldıran Tbilisi Emiri bunda başarılı olamadı. Ondan sonra iktidara gelen Emir Sahak Kahetililerin yardım ve desteğiyle bu başkaldırıyı 15 yıl kadar sürdürdü. İyice sabrı tükenen Halife 853 Yılında ‘Buğa Turki’ komutasında gönderdiği büyük bir ordu ile Tbilisi Emirini perişan etti. Buğa Turki bazı yerel Gürcü beylerini de yanına çekmeyi başarmış Sahak ve bağlaşıklannı silip süpürmüştü. Buğa Turki 5 Ağustos 853 günü Tbilisi kentini işgal altına aldı. Kenti ateşe verip insanlarını kılıçtan geçirdi. Sahak’ı da yakalayarak ölümle cezalandırdı. Arap kaynaklarının verdikleri bilgilere göre, bu savaş sırasında Tbilisi kentinde 50.000 kişi öldürüldü. 0 tarihte Tbilisi’nin ne derece büyük ve mamur bir kent merkezi olduğu buradan da anlaşılmaktadır.

Ancak Arap Halifeliği 9. yüzyıl sonlarından itibaren emirlikler üzerindeki egemenliğini kaybetti. Onun emirlikler üzerindeki otorite işareti sadece madeni paraların onun adına basılmasının sürdürülme sinden ibaret kaldı.

Halife son kez olarak 10. yüzyıl başlarında Güney Kafkasya’daki ülkeleri itaat altına almayı denedi. 914 Yılında Ebul Kasım komutasındaki Arap ordusu buralara dayandı. Ebul Kasım Kaheti kalelerinden Ucarma ve Boçorma’yı ele geçirdi. Samtshe ve Cavaheti bölgelerini de perişan etti. Bu saldırıların amacı itaatten çıkmış bulunan asilerin yola getirilmesi ve eski ve yeni vergilerin toplanmasıydı. Ancak bu saldırı halifeye bir yarar sağlamadı. 10.yüzyıl ortalarından itibaren burada halifeye bağlılık tümüyle sona erdi. Artık Tbilisi yerel Arap Emirliği bağımsızlığını kazanmıştı.

Tbilisi Emirliği bu yıllarda pek küçülmüş, daralıp zayıflamıştı. Toprakları diğer Gürcü beylikleri Kaheti, Tao-Klarceti, Abhazeti tarafından paylaşılmıştı.”

(Gürcüstan Tarihi, Nikoloz Berdzenişvili, Simon Canaşia, İvane Cavahişvili, s.120, Sorun yayınları)