Zamanda geriye doğru yolculuk yapmanın en kısa yolu tarih okumaktır

 

 

Kartli Ekonomisinin gelişmesi

“İran idaresinin tüm en­gellemelerine karşın Kartli'de ekonomik durum günden güne gelişip iyileşmeyi sürdürdü. Sonunda Kartli artık zengin bir ülke durumuna yükseldi. Zamanın bir Romalı tarihçisi Kartli ve Ermenistan üzerine “Bu ülkeler verimli topraklara sahip, geliri yüksek ülkelerdir’ diye yazıyordu.

Gerçekten bu yıllarda Kartli’de tarımcılık pek gelişmişti. Özellikle bağcılık, şarapçılık yüksek düzeylere erişmişti. Bolca üretilen buğday ve diğer tahıl çeşitleri ülke için gereksinimi karşıladığı gibi yurtdışına da ihraç ediliyordu. Başka bir Romalı tarihçi Mesriler hakkında şunları yazı­yordu: ‘Meshiler eski İberlerin uyruklarıdır, Yüksek yaylalarda yaşıyor­lar. Meshi yaylaları kıraç ve verimsiz değildir. Aksine pek verimli ve mahsuldar topraklardır. Bu sayede Meshiler iyi birer toprak işleyicisidirler. Onlar bu yüksek yerlerde üzüm bağları bile yetiştiriyorlar’.

Tarım işlerinde deneyim sahibi olmak elde edilecek, ürünün bol ve bereketli olmasını sağlayacaktı. Kartliler bu dönemde Meshilere naza­ran daha iyi yetişmiş tarım uzmanlarıydı. Kartli ovaları sulama kanalları ağıyla donatılmıştı. Bugün Tbilisi aşağılarındaki Rustavi sulama kanalları kalıntıları bu döneme aittir.

Bu dönemde Kartli’de şehircilik, el sanatları, ticaret iyice gelişti. Altıncı yüzyılda Kartli’de en gelişmiş kent merkezleri Tbilisi, Ucarma, Bolni si, Manglisi, Rustavi kentleriydı. Kartli, ticaretini Ermenistan, Iran, Suriye ve batı ülkeleriyle yürütüyordu. Mısır’ın da bu ticarette önemli yeri vardı.”

(Gürcüstan Tarihi, Nikoloz Berdzenişvili, Simon Canaşia, İvane Cavahişvili, s.105, Sorun yayınları)