Zamanda geriye doğru yolculuk yapmanın en kısa yolu tarih okumaktır

 

 

Büyük İstilalar’dan İspanya Vizigot Kırallığı’nın yıkılışına kadar...

“Büyük İstila Hareketleri başladığı zaman ülkede birkaç iç göç hareketi (Vaskonlar’ın batıya kaymaları, bu yüzden de Varduliler’in daha güneydeki Antigonesle’e doğru yürümeleri dışında Pax Romana hüküm sürüyor gibiydi. Gerçi Vandallar’la Süevler ülkeyi duraksamadan aştı ama Vizigotlar 413 yılında Loire’ın güneyindeki tüm Galya-Roma topraklarını ve Alpler’e kadar tüm Narbonensis’i işgal ettiler ve beş yıl sonra başkenti Toulouse olan, devrin en güçlü batılı devletini kurdular.

507 yılında ise, -541’de Pamplona’yı alacak ve Saragosa’yı kuşatacak olan- Clovis’in Franklar’ı tarafından yenilgiye uğratılarak kitle halinde İspanya’ya göçtüler ve Toledo’yu yeni başkent ilan ettiler.

Bu tarihten sonra Pireneler’in batısında çıkan ayaklanmaları bastırabilmek için kuzey yamaçtan Franklar, güneyden de Vizigotlar, sürekli müdahale etmek zorunda kalmışlardır. Merovenjler eski Novempompulanie’ye bir dük atamayı başardı. Ne var ki bu Vaskonya düküne –Akitanya Üçgeni’nin yeni adı buydu, bölge daha sonra Gaskonya adını alacaktı- halkından kaynaklanan ve 4.Henri’ye kadar geçmeyecek olan bir ‘Bağımsızlık Eğilimi’ geçecekti...

O devirde Gaskonyalılar, ilk düklerinin Aznar, Garcie, Sanche gibi isimlerine karşın en azından ovalarda Romanlaşmışlardı. Zaten Gaskonya’nın 7.yy.’dan 10.yy’a kadar olan tarihi belge bakımından o kadar fakirdir ki F.Lot bu dönemi ‘Tarihçilere bir meydan okuma’ diye nitelemiştir.

Fransa tarafı ile ilgili olarak ise bundan sonra yalnızca Bask Ülkesi’nin bugün tanımlandığı sınırlar içinde kalan bölgenin tarihiyle ilgileneceğiz. Bu dönemde güney yamaçta Vizigotlar, Recardero’dan son kırallar Vamba, Wittiza ve Roderic’e kadar hep Vaskonya İsyanları’nı bastırmaya çalışmışlardı. Bu kırallık, 711 yılında Cebelitarık’a ayak basan Tarık komutasındaki Araplan’a Vadii Bakka’da yenildikten sonra yıkılmıştır.”

(Basklılar, Jacques Allieres, İletişim Yayınları)